2
کارشناسی ارشد الهیات و معارف اسلامی جامعة المصطفی العالمیه
چکیده
آیهٔ «الرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّسَاء» و مفهوم سرپرستی مردان بر زنان، از جمله مباحث مهم تفسیری و چالشبرانگیز در حوزهٔ قرآنپژوهی است که بهطور جدی بر نگرش ما نسبت به جایگاه زن و مرد و ساختار خانواده در اسلام تأثیر میگذارد. این پژوهش با رویکردی تطبیقی و با استفاده از روش کتابخانهای، دیدگاههای دو مفسر نامدار جهان اسلام، یعنی علامه طباطبایی و فخر رازی، را دربارهٔ این آیه بررسی کرده است. یافتهها نشان میدهد که هر دو مفسر، مسئولیت و حمایت از زنان را بهعنوان پایهٔ اصلی سرپرستی میپذیرند، علامه طباطبایی سرپرستی را تکلیفی اجتماعی و اخلاقی میداند، در حالی که فخر رازی بر برتری ذاتی مردان نسبت به زنان تأکید میورزد. پژوهش حاضر تأکید دارد که سرپرستی باید بهعنوان وظیفهای عادلانه و بر پایهٔ احترام به ارزش و منزلت زنان فهم و اجرا شود تا سلامت و توازن خانوادهٔ مسلمان در پرتو آموزههای الهی حفظ گردد. کلیدواژهها: قوامیت، علامه طباطبایی، فخر رازی، تفسیر تطبیقی، مسئولیت مردان.