«بداء» از آموزه‌های مختصِ شیعه است که در لغت به معنای آشکارشدن پس از پنهانی می‌باشد. این مسئله ریشه در برخی آیات و عمدتاً روایات دارد و از پیشینه‌ای گسترده در متون حدیثی، تفسیری، کلامی و همچنین پژوهش‌های معاصر برخوردار است. شیعه بداء را لازمهٔ توحید می‌داند، اما اهل سنت آن را ناسازگار با وحدانیت الهی می‌شمارد. این پژوهش با روش توصیفی‑تحلیلی، به بررسی دیدگاه‌های دو فرقه پرداخته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که در منابع هر دو مذهب، روایاتی درباره بداء وجود دارد و محتوای برخی آیات قرآن نیز به صراحت به آن اشاره دارد؛ از این حیث، بداء وجهی مشترک میان شیعه و سنی به‌شمار می‌رود. بااین‌حال، حساسیت نسبت به مسئله توحید – که هسته مرکزی اعتقادات اسلامی است – موجب شده اهل سنت بداء را انکار کنند، در حالی که شیعیان آن را جزئی از توحید می‌دانند. همین نقطه، مبنای اصلی اختلاف و نیز زمینه‌ساز اتهامات علیه شیعیان بوده است.
دستاورد مهم این پژوهش، نقل و نقدِ برداشت‌های ناصحیح لغوی، تفسیری و کلامی اهل سنت از بداء، و نیز پاسخ به اتهامات واردشده است.
«بداء» از آموزه‌های مختصِ شیعه است که در لغت به معنای آشکارشدن پس از پنهانی می‌باشد. این مسئله ریشه در برخی آیات و عمدتاً روایات دارد و از پیشینه‌ای گسترده در متون حدیثی، تفسیری، کلامی و همچنین پژوهش‌های معاصر برخوردار است. شیعه بداء را لازمهٔ توحید می‌داند، اما اهل سنت آن را ناسازگار با وحدانیت الهی می‌شمارد. این پژوهش با روش توصیفی‑تحلیلی، به بررسی دیدگاه‌های دو فرقه پرداخته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که در منابع هر دو مذهب، روایاتی درباره بداء وجود دارد و محتوای برخی آیات قرآن نیز به صراحت به آن اشاره دارد؛ از این حیث، بداء وجهی مشترک میان شیعه و سنی به‌شمار می‌رود. بااین‌حال، حساسیت نسبت به مسئله توحید – که هسته مرکزی اعتقادات اسلامی است – موجب شده اهل سنت بداء را انکار کنند، در حالی که شیعیان آن را جزئی از توحید می‌دانند. همین نقطه، مبنای اصلی اختلاف و نیز زمینه‌ساز اتهامات علیه شیعیان بوده است.
دستاورد مهم این پژوهش، نقل و نقدِ برداشت‌های ناصحیح لغوی، تفسیری و کلامی اهل سنت از بداء، و نیز پاسخ به اتهامات واردشده است. کلیدواژه‌ها: بداء، نسخ، توحید، شیعه، سنی.
)